SSS

İmmünoterapi, kanser hücresini doğrudan öldüren bir ilaç değildir. Yaptığı şey, kendi bağışıklık sistemimizin kanser hücrelerini yeniden tanıyıp onlarla savaşmasını sağlamaktır.

Normalde bağışıklık sistemimiz kanser hücrelerini fark edip yok edebilir. Ancak bazı kanser hücreleri kendilerini adeta görünmez hâle getirerek bağışıklık sisteminden saklanmayı başarır.

İmmünoterapi ise bu gizlenme mekanizmasını ortadan kaldırır. Yani bağışıklık sisteminin üzerindeki freni kaldırır ve kanser hücrelerini yeniden tanıyıp onlara saldırmasını sağlar. Ancak immünoterapi her kanser türünde ve her hastada etkili değildir; uygunluğuna tümörün özellikleri değerlendirilerek karar verilir.

“Akıllı ilaç” aslında halk arasında kullanılan bir isimdir; tıbbi adı hedefe yönelik tedavidir.

Kemoterapi, hızlı çoğalan hücreleri hedef alır. Bu nedenle kanser hücrelerinin yanında saç kökleri, ağız içi, bağırsak ve kemik iliği gibi sağlıklı hücreleri de etkileyebilir.

Hedefe yönelik tedaviler ise, kanser hücresindeki belirli genetik değişiklikleri veya özel hedefleri tanıyıp onlara karşı geliştirilmiştir. Bu nedenle yalnızca uygun moleküler özelliğe sahip hastalarda etkili olur.

Ancak bu ilaçların da kendine özgü yan etkileri vardır. Yani “akıllı ilaç” demek, yan etkisi hiç olmayan ilaç demek değildir. Hangi tedavinin sizin için en doğru seçenek olduğuna; kanserin türü, evresi ve tümörün moleküler özellikleri değerlendirilerek karar verilir.

Bazen kanserin adını bilmek yetmez; tümörün genetik şifresini de bilmek gerekir. NGS (Yeni Nesil Dizileme) yöntemiyle tümördeki çok sayıda genetik değişikliği aynı anda araştırabiliyoruz.

Çünkü aynı organdan çıkan iki kanser mikroskop altında birbirine benzese bile moleküler özellikleri farklı olabilir. Bir hastada hedefleyebileceğimiz bir genetik değişiklik varsa, o değişikliğe yönelik özel bir akıllı ilaç seçeneği ortaya çıkabilir.

Özellikle ileri evre akciğer, meme, prostat, yumurtalık ve diğer pek çok kanserde moleküler testler tedavi kararının önemli bir parçasıdır; ancak her hastaya ve her evrede yapılması zorunlu değildir.

Babanız veya anneniz kanser oldu diye hemen çocuklara genetik test yaptırmak doğru bir yaklaşım değildir. Önce kanserin kalıtsal olabileceğini düşündüren bir özellik var mı, buna bakılır.

Tanının çok genç yaşta konması, ailede aynı veya ilişkili kanserlerin sık görülmesi ya da bazı özel tümör tipleri genetik yatkınlığı düşündürebilir. Böyle bir şüphe varsa mümkünse önce kanser olan kişiyi test etmek daha doğru bir yaklaşımdır.

Eğer hastada BRCA gibi kalıtsal bir mutasyon saptanırsa, çocukların ve diğer aile bireylerinin test edilmesi gündeme gelebilir. Böylece riskli kişilerde daha erken ve sık tarama veya koruyucu yöntemler uygulanabilir

Annenizde veya babanızda kanser olması, sizin de mutlaka kanser olacağınız anlamına gelmez. Burada genetik ve kalıtsal kavramları sıkça karıştırılır. Bütün kanserlerde hücrelerin genlerinde birtakım değişiklikler oluşur; ancak bunların büyük bölümü anne veya babadan geçmez, yaşam boyunca sonradan gelişir.

Kanserlerin yalnızca bir bölümü kalıtsal yatkınlıkla ilişkilidir. Özellikle ailede genç yaşta kanser görülmesi, aynı tarafta birden fazla kişinin benzer kanserlere yakalanması veya bir kişide birden fazla kanser gelişmesi kalıtsal yatkınlığı düşündürebilir

Bu durumda genetik danışmanlık ve gerektiğinde germline genetik test gündeme gelir. Ailede kanser olması kader değildir; riski bilmek kanseri önlemek veya erken yakalamak için çok değerlidir.

İmmünoterapi, vücudun kendi bağışıklık sistemini kanserle savaşması için güçlendiren bir tedavi yöntemidir. Kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden saklanmasını sağlayan mekanizmaları ortadan kaldırarak çalışır.

Son yıllarda melanom, akciğer, böbrek ve mesane kanseri gibi pek çok türde önemli başarılar sağlamıştır. Her hasta için uygun olmasa da, doğru hastada uzun süreli yanıtlar elde edilebilir.

Hedefe yönelik tedavilerin işe yarayabilmesi için tümörünüzde hedeflenecek belirli bir genetik ya da moleküler değişikliğin bulunması gerekir. Bu nedenle uygunluk, tümör dokusunda yapılan testlerle belirlenir.

Eğer tümörünüz uygun bir hedef taşıyorsa, bu ilaçlar etkili ve genellikle daha seçici bir tedavi seçeneği olabilir. Sizin için uygun olup olmadığını tıbbi onkoloji uzmanınız değerlendirir.

Hedefe yönelik tedaviler bazı hastalarda çok etkili olabilir; ancak “her zaman daha iyi” demek doğru olmaz. Bu ilaçlar yalnızca uygun hedefi taşıyan tümörlerde işe yarar.

Birçok durumda en iyi sonuç, farklı tedavilerin birlikte ya da belirli bir sırayla kullanılmasıyla elde edilir. Hangi yaklaşımın sizin için en uygun olduğu, tümörünüzün özelliklerine göre belirlenir.

Birçok kanser türünde, tümörün moleküler özelliklerinin incelenmesi artık tedavi planlamasının standart bir parçasıdır. Bu testler, hangi hedefe yönelik ilaçların ya da immünoterapinin işe yarayabileceğini gösterir.

Hangi testlerin gerekli olduğu kanser türüne göre değişir. Bu kararı, tümörünüzün özelliklerine göre tedavi ekibiniz verir.