“Ailemde kanser var, ben de olur muyum?” sorusu, hekimlerin en sık karşılaştığı endişelerden biridir. Gerçekte kanserlerin büyük çoğunluğu kalıtsal değildir; ancak küçük bir bölümü ailesel yatkınlıkla ilişkilidir ve bu durumların bilinmesi hem birey hem aile için önemlidir.

Her kanser kalıtsal mıdır?

Hayır. Kanserlerin çoğu, yaşam boyu biriken hücresel hasarlar sonucu ortaya çıkar ve doğrudan kalıtsal değildir. Kanserlerin yaklaşık olarak küçük bir bölümü, anne ya da babadan geçen genetik değişikliklerle ilişkilidir.

Genetik test kimlere önerilir?

Ailede genç yaşta görülen kanserler, aynı kişide birden fazla kanser, birden fazla yakın akrabada aynı tip kanser ya da belirli kanser kombinasyonları (örneğin meme ve yumurtalık kanseri) genetik değerlendirme için işaret olabilir. Bu durumlarda BRCA gibi genlere yönelik testler düşünülebilir.

Bilmek neden faydalı?

Genetik yatkınlığın saptanması, hem o kişide daha sıkı tarama ve koruyucu önlemler alınmasını hem de risk altındaki aile bireylerinin bilgilendirilmesini sağlar. Ayrıca bazı genetik değişiklikler, hangi tedavinin daha etkili olacağını da belirler.

Genetik test bir kaygı kaynağı değil, bilinçli kararlar almak için bir araçtır. Ailenizde kanser öyküsü varsa, bu konuyu bir tıbbi onkoloji uzmanı ya da genetik danışmanla değerlendirmeniz yararlı olacaktır.